Kaszuby to bez wątpienia jedno z lepszych miejsc dla osób, które uwielbiają spacerować. Trasy można znaleźć tu niemal wszędzie – nad jeziorami, w lasach, czy w mniejszych klimatycznych miejscowościach. Będąc w regionie, absolutnie nie jest zatem potrzebne długie planowanie. Wystarczy jedynie wyjść z hotelu, skręcić w dowolnym kierunku i dobrać tempo dopasowane do własnych potrzeb. Poniżej wskazujemy kilka propozycji, gdzie naszym zdaniem szczególnie warto się przespacerować.
Kaszuby to niezwykle zróżnicowany region, w którym spacerować można niemal wszędzie. Trasy można szukać na własną rękę, jak i wybierać spośród tych znakowanych przez PTTK. W przypadku tych drugich, w samych tylko powiatach kartuskim, puckim, kościerskim i wejherowskim znaleźć można ich łącznie ponad 600 km.
Wyprawom bez wątpienia sprzyjają też liczne formy ochrony przyrody na Kaszubach. Przede wszystkim w regionie występują obszary objęte programem Natura 2000. Co równie ważne, znaleźć można tutaj 3 niezwykle popularne parki krajobrazowe. Pierwszym z nich jest Kaszubski Park Krajobrazowy, który ma ponad 33 tys. ha i obejmuje typowy krajobraz pojezierny z pasmami moren i rynnami polodowcowymi. W jego granicach zatwierdzono też 12 odrębnych rezerwatów. Drugim jest Wdzydzki Park Krajobrazowy o powierzchni niemal 18 tys. ha. Znajduje się na południu i łączy kaszubskie jeziora z leśnym charakterem północnych Borów Tucholskich. Kolejnym jest zaś Trójmiejski Park Krajobrazowy o powierzchni niemal 20 tys. ha. Swoim zasięgiem obejmuje rozległe kompleksy leśne pomiędzy Wejherowem a trójmiastem.
Północne Kaszuby to m.in. strefa nadmorska, która w praktyce wyznacza charakter spacerów w tej części regionu. Dominują tu szerokie plaże, leśne przejścia przez pas wydmowy oraz promenady i bulwary nadmorskie, po których można spacerować bez przewyższeń i innych technicznych trudności. Drugim filarem północnych Kaszub są otwarte przestrzenie położone tuż za pasem nadmorskim. To zatem przede wszystkim okolice Jeziora Żarnowieckiego.
Wybierając ten region, warto zadbać o dobre zakwaterowanie. Dlatego już dziś zapraszamy Państwa do naszego hotelu na Kaszubach. Mistral Sport to mistrzowski obiekt, w którym poza komfortowymi pokojami zapewniamy rozbudowaną strefę SPA, infrastrukturę sportową, czy znakomite jedzenie w naszej restauracji. Wszystko po to, aby odpocząć w spokoju i zregenerować się przed kolejnymi wyprawami.
Jezioro Żarnowieckie należy do największych jezior rynnowych regionu, a jednocześnie najbardziej wartościowych miejsc na spacer. Ścieżka biegnie tu dookoła całego akwenu. Będąc na miejscu, szczególnie warto wybrać się na południowo-wschodni brzeg, gdzie znajduje się Elektrownia Szczytowo-Pompowa Żarnowiec. To jeden z największych obiektów hydrotechnicznych w Polsce. Nie jest udostępniona do zwiedzania, jednak sporą jej część można obserwować z zewnątrz. Południowa część akwenu to także Czymanowo, gdzie zachowały się relikty dawnego klasztoru norbertanek.
Po przeciwległej stronie jeziora znajdują się też szczątki nigdy niedokończonej elektrowni atomowej. Obiekt nie jest dostępny do zwiedzania, niemniej widać go podczas spaceru.
Istotnym przystankiem na trasie może być również Nadole. To wieś, w której znajduje się skansen prezentujący autentyczną zabudowę kaszubską i tradycyjny sposób życia mieszkańców regionu. W miejscowości jest również molo z przystanią, z której sezonowo kursują statki wycieczkowe po jeziorze.
| Cel | Gdzie zostawić auto? | Ile czasu realnie zaplanować? | Co zobaczyć? |
| Nadole – przystań, molo, skansen | Najlepiej celować w małe parkingi w Nadolu w rejonie przystani | ≈ 0.5 h | Przystań w Nadolu (rejsy i sprzęt pływający sezonowo) i molo |
| Nadole – Skansen „Zagroda Gburska i Rybacka” | Najlepiej celować w małe parkingi w Nadolu w rejonie przystani | ≈ 1 h | Skansen jako oddział muzealny |
| Czymanowo – okolice elektrowni | Najprościej planować dojazd „pod” Czymanowo i również celować w małe parkingi w okolicy | ≈ 1 h | Sama Elektrownia Wodna Żarnowiec z zewnątrz i jej skala |
Będąc na Kaszubach, nie sposób nie wybrać się nad Bałtyk. Szerokie, piaszczyste plaże, sosnowe lasy oraz bogata flora i fauna to coś, co z pewnością warto zobaczyć. W cieplejszych miesiącach, poza samym spacerem, można skorzystać z kąpieli w morzu oraz sezonowej oferty nadmorskich miejscowości. Zimą z kolei największym atutem jest cisza, brak tłumów i czyste, rześkie powietrze. To właśnie w chłodniejszych i bardziej wietrznych miesiącach nad Bałtykiem notuje się najwyższe stężenie jodu, co ma znaczenie zwłaszcza dla osób z problemami tarczycy.
W tej części wybrzeża szczególnie warte uwagi są Dębki i Białogóra. W pierwszej miejscowości znaleźć można bardzo szeroką plażę oraz charakterystyczne ujście rzeki Piaśnicy. Białogóra ma z kolei spokojniejszy, mniej zurbanizowany charakter. Dojście na plażę prowadzi przez lasy i wydmy objęte ochroną. Sama plaża jest z reguły też mniej zatłoczona w sezonie niż pozostałe nadmorskie kurorty.
| Miejscowość | Gdzie zostawić auto? | Ile czasu realnie zaplanować? | Charakter spaceru i praktyczne uwagi |
| Dębki – plaża i ujście Piaśnicy | Parkingi w Dębkach zlokalizowane są przy głównych dojściach do plaży oraz w rejonie ujścia rzeki – dalej wchodzi się już pieszo przez las. | ≈ 1.5–3 h | Bardzo szeroka plaża, długie odcinki bez zabudowy. Ujście Piaśnicy daje możliwość zmiany nawierzchni – piasek + twardszy grunt przy rzece. Latem większy ruch, poza sezonem bardzo spokojnie. |
| Białogóra – dojście do plaży przez las i wydmy | Parking przy wjeździe do miejscowości lub w rejonie wyznaczonych dojść – dalej wyłącznie pieszo. | ≈ 1.5–3 h | Dłuższe dojście do morza niż w Dębkach. Trasa prowadzi przez chronione tereny leśno-wydmowe. Mniej ludzi, spokojniejsze tempo, wyraźnie „przyrodniczy” charakter. |
Gniewino to spokojna kaszubska miejscowość, która również doskonale sprawdza się na spacer. Najbardziej rozpoznawalnym jej punktem jest kompleks Kaszubskie Oko. Znajduje się na nim m.in. wieża widokowa o wysokości 44 metrów. Z jej tarasu rozciąga się panorama na okolice Jeziora Żarnowieckiego.
Spacer po miejscowości można urozmaicić „polowaniem” na Stolemy. To 15 charakterystycznych figur kaszubskich olbrzymów rozmieszczonych w całej miejscowości. Odnajdywanie kolejnych można potraktować jak małą przygodę i pretekst do przejścia różnych fragmentów wsi.
Będąc w miejscowości, warto również skierować się w stronę Opalina. W lasach, które dzielą obie miejscowości zachował się zabytkowy cmentarz mennonicki. Stanowi on cichy i refleksyjny punkt spaceru, pokazujący mniej oczywistą historię regionu.
Na obejście całej miejscowości i jej okolic można zarezerwować cały dzień. Samochód można pozostawić przy kompleksie Kaszubskie Oko. Gości naszego hotelu zapraszamy zaś na darmowy parking przy obiekcie. Hotel Mistral znajduje się niemal w samym centrum miejscowości.
Wejherowo to miasto, które bardzo dobrze sprawdza się na krótki spacer dla osób, które stawiają na podziwianie zabytków i zieleni. Podróż warto rozpocząć na rynku, skąd w kilka minut można dojść do Parku Miejskiego im. Aleksandra Majkowskiego. To rozległy, zadbany teren z alejkami, stawami i łagodnymi ścieżkami.
Będąc w miejscowości, z pewnością warto wyruszyć również na Kalwarię Wejherowską. To zespół kaplic położonych na zalesionych wzgórzach. Należy tu jednak jasno zaznaczyć, że cała trasa jest dość wymagająca ze względu na liczne wzniesienia.
| Miejsce | Gdzie zostawić samochód? | Ile czasu zaplanować? | Co warto zobaczyć po drodze? |
| Spacer po centrum miasta | Parkingi przy ul. Jan III Sobieskiego przy Centrum Kultury | ≈ 1 h | Rynek z pomnikiem Jakuba Wejhera, zrewitalizowany park miejski, pałac Przebendowskich i Keyserlingów, deptak miejskie alejki |
| Park Miejski im. Aleksandra Majkowskiego | Parking przy ul. Józefa Wybickiego | ≈ 1 h | Zielone alejki, fontanny, plac zabaw, ławki przy klombach i alejki spacerowe w parku miejskim |
| Kalwaria Wejherowska | Parking przy ul. Józefa Wybickiego | ≈ 1.5 h | Historyczne kapliczki Drogi Krzyżowej w zalesionym otoczeniu |
Centrum Kaszub ma nieco inny charakter niż północ regionu. To obszar określany często jako Szwajcaria Kaszubska, z wyraźnie pofałdowanym terenem, dużą liczbą jezior i rozległymi kompleksami leśnymi. Na spacery bardzo dobrze sprawdzają się tutaj okolice Kartuz, Chmielna, Ostrzyc i Brodnicy Górnej, gdzie w niewielkiej odległości od siebie znajdują się jeziora połączone w ciągi krajobrazowe.
Lasy mirachowskie to rozległy kompleks leśny o powierzchni ponad 6000 ha położony w północnej części Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Kiedyś nazywane Puszczą Mirachowską, dziś stanowią ważny cel spacerów pieszych, łącząc naturę z historycznymi obiektami.
W granicach kompleksu znajduje się aż dziewięć rezerwatów przyrody. W każdym z nich znaleźć można liczne ścieżki spacerowe. Wśród miejsc, które szczególnie warto obrać za cel, wymienić można:
Kamienne Kręgi w Węsiorach to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc w regionie, a jednocześnie doskonałe miejsce na spacer. Aby do nich trafić, należy minąć Węsiory i po około 2 km zjechać na parking. Stąd pozostało już tylko 10 min marszu do pierwszego kręgu.
Historia tego miejsca sięga ponad 2000 lat wstecz i jest ściśle związana z plemionami Gotów. Kompleks obejmuje trzy zachowane kamienne kręgi oraz fragmenty czwartego. Największy z nich ma nawet 26 m średnicy. Znaleźć tu można również około 20 kurhanów oraz ponad 120 grobów.
Ścieżka w rezerwacie nie jest długa. Spacer wokół kręgów zajmuje zwykle 30–60 min, w zależności od tempa i tego, ile czasu poświęci się na obserwację poszczególnych obiektów, obserwacje przyrody i oczywiście zapoznanie się z wywieszonymi na drzewach historiami osób, które doświadczyły tajemnych zjawisk związanych z tym miejscem.
Spacer na Wieżycę to bez wątpienia obowiązkowy punkt dla osób, które przebywają w tej części regionu. Wzgórze o wysokości 329 m n.p.m. jest najwyższym naturalnym punktem regionu i całego Niżu Polskiego, dlatego od lat stanowi popularny cel krótkich wyjść pieszych.
Najczęściej wybieranym punktem startowym jest parking w lasach przed Szymbarkiem, z którego prowadzi czarny szlak pieszy. Trasa ma nieco ponad 1 km długości i wiedzie łagodnie pod górę przez las bukowy. Szlak jest dobrze oznakowany, szeroki i nie wymaga specjalnego przygotowania – sprawdzi się również dla osób spacerujących rekreacyjnie.
Na szczycie znajduje się Kaszubska Wieża Widokowa im. Jana Pawła II o wysokości 35 metrów. Po wejściu na taras widokowy rozciąga się panorama na Wzgórza Szymbarskie, lasy Pojezierza Kaszubskiego oraz liczne jeziora charakterystyczne dla tego fragmentu regionu. Przy dobrej pogodzie widoczność sięga kilkudziesięciu kilometrów.
Cały spacer – od parkingu, przez podejście i pobyt na wieży – zajmuje zwykle nieco ponad godzinę.
Kartuzy to niewielkie miasto, które również bardzo dobrze nadaje się na spacer. Układ miejscowości pozwala bowiem połączyć w jednej trasie zabytki, jeziora i tereny zielone. Podróż najlepiej rozpocząć od kolegiaty Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Będąc w tym miejscu, warto też zwrócić uwagę na Jezioro Klasztorne i Karczemne, wzdłuż których rozciągają się ścieżki spacerowe.
Dalej trasa prowadzi w stronę centrum, gdzie znaleźć można kolejny kościół p.w. św. Kazimierza. Wychodząc z niego, spacer można wydłużyć, kierując się w stronę ul. Kościerskiej i Muzeum Kaszubskiego, gdzie można zapoznać się z historią tego wyjątkowego regionu.
Południowa część Kaszub ma wyraźnie bardziej leśny i mniej zurbanizowany charakter niż północ i centrum regionu. Spacery w tej części opierają się głównie na rozległych kompleksach borów, dolinach rzecznych i dużych obszarach chronionych, gdzie łatwo znaleźć długie, spokojne odcinki bez kontaktu z zabudową.
Wdzydzki Park Krajobrazowy to rozległy obszar chroniony w południowej części Kaszub, obejmujący ponad 17,8 tys. ha lasów, jezior i dolin rzecznych. Park powstał w 1983 r. i obejmuje przede wszystkim kompleksy rynnowych jezior (m.in. Jezioro Wdzydze, Jelenie, Radolne i Gołuń) oraz otaczające je bory i lasy. Wytyczono w nim kilka przyrodniczych szlaków pieszych i ścieżek edukacyjnych. Wśród najpopularniejszych wyróżnić należy:
Bory Tucholskie to jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce, który po części leży właśnie na Kaszubach. Swoim zasięgiem obejmuje rozległe bory sosnowe, doliny rzeczne, jeziora oraz torfowiska. Dla spacerowiczów oznacza to długie, płaskie trasy, prowadzone głównie po drogach leśnych i dobrze przygotowanych ścieżkach, bez dużych przewyższeń.
Na potrzeby krótszych i średnich spacerów najlepiej wybierać oznaczone szlaki piesze i ścieżki edukacyjne, których w tym miejscu z pewnością nie brakuje. Wśród najczęściej wybieranych wyróżnić można:
Kościerzyna to jedno z ważniejszych kaszubskich miast. Również doskonale nadaje się na spokojny spacer dla osób, które chcą poznać historię i kulturę regionu. Podczas pobytu w miejscowości szczególnie warto zobaczyć:
Na Kaszubach wiele ścieżek nadaje się dla rodzin. Szczególnie warto polecić tutaj te znajdujące się nad morzem i w okolicy Gniewina. Plaże, czy liczne atrakcje przygotowane w ramach kompleksu Kaszubskie Oko to z pewnością doskonały pomysł na krótką przerwę od marszu i zabawę z najmłodszymi.
Ścieżki spacerowe na Kaszubach często prowadzą po lasach i wzdłuż brzegów jezior. Podstawą będą zatem wygodne, najlepiej wodoodporne buty trekingowe. W zależności od pogody i regionu warto wyposażyć się również w przeciwwiatrową kurtkę.
Tak, większość kaszubskich szlaków pieszych jest oznakowana zgodnie ze standardami PTTK: kolorowe znaki (np. czerwone, zielone, czarne, żółte i niebieskie) oznaczają różne przebiegi tras, a zmiany kierunku sygnalizowane są strzałkami.
Chodząc po kaszubskich ścieżkach, należy brać pod uwagę fakt, że w niektórych regionach może być ograniczony zasięg. Warto więc wyposażyć się w mapy offline. Mogą to być np. popularne aplikacje jak Traseo, czy MapaTurystyczna.